# Biologia rozszerzona – grudzień 2024 – zadanie 2.2

HTML: https://zdajemyto.pl/zadanie/biologia-rozszerzona-matura-2024-grudzien-zadanie-2-2

- Punkty: 2
- Typ egzaminu: MATURA
- Dostęp: Darmowe rozwiązywanie po rejestracji
- Przedmiot: Biologia rozszerzona
- Źródło: 2024 Grudzień · Matura CKE (test diagnostyczny)

## Polecenie

W prawidłowo funkcjonujących komórkach zwierząt białko p53, które jest kodowane przez
gen TP53, zatrzymuje komórkę z uszkodzonym DNA w tzw. punkcie kontrolnym G1/S, czyli
na granicy faz G1/S cyklu komórkowego. Uszkodzenie DNA jest albo naprawiane i komórka
przechodzi z opóźnieniem z fazy G1 do fazy S, albo – gdy uszkodzenie jest zbyt poważne
i naprawa jest niemożliwa – komórka zostaje skierowana na drogę apoptozy.

Retrogen to dodatkowa kopia genu powstająca na skutek odwrotnej transkrypcji mRNA
danego genu. Genom słoni zawiera jeden gen TP53 i aż 19 retrogenów TP53, z których kilka
podlega transkrypcji i translacji. W linii ewolucyjnej rzędu trąbowców (Proboscidea),
do których należą słonie, stopniowo zwiększała się liczba retrogenów TP53. Dzięki ekspresji
retrogenów TP53 białko p53 jest aktywne nawet przy niskim natężeniu czynników
mutagennych.

U słoni występuje także gen LIF6, którego transkrypcja jest pobudzana przez białko p53.
Białko LIF6 jest transportowane do mitochondriów, gdzie prowadzi do uwolnienia do cytozolu
cytochromu c, pełniącego funkcję cząsteczki wyzwalającej apoptozę. Nowotwory u słoni
występują stosunkowo rzadko, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę dużą liczbę komórek
ciała słoni oraz długość życia tych zwierząt.

## Treść zadania

Do każdej z podanych poniżej cech genomu trąbowców (1–2) przyporządkuj odpowiedni mechanizm przeciwnowotworowy (A–D), który jest warunkowany bezpośrednio przez tę cechę.

1. obecność wielu retrogenów TP53
2. obecność genu LIF6

A. Po wykryciu uszkodzenia DNA komórki łatwiej wchodzą na drogę apoptozy.
B. DNA w komórkach jest mniej podatny na działanie czynników mutagennych.
C. Uszkodzenia DNA się kumulują, ale nie zaburzają kontroli cyklu komórkowego.
D. Nawet niewielkie uszkodzenia DNA zatrzymują komórkę w punkcie kontrolnym G1/S.

___ ___

## Rozwiązywanie

Załóż konto, aby rozwiązać zadanie z oceną AI.